Vì sao nhiệt kế điện tử và hồng ngoại đo khác nhau?

Nhiệt kế điện tử thường đo nhiệt độ thông qua cảm biến nhiệt tiếp xúc trực tiếp với cơ thể. Trong khi đó, nhiệt kế hồng ngoại đo năng lượng bức xạ nhiệt phát ra từ bề mặt cơ thể, sau đó chuyển đổi thành giá trị nhiệt độ hiển thị

Vì vậy, hai thiết bị có thể cho ra các con số khác nhau dù được sử dụng trong cùng một thời điểm

Nguyên lý đo của nhiệt kế điện tử và nhiệt kế hồng ngoại khác nhau như thế nào?

Nhiệt kế điện tử đo nhiệt độ bằng cảm biến tiếp xúc

Nhiệt kế điện tử sử dụng cảm biến nhiệt điện tử để phát hiện sự thay đổi nhiệt độ tại vị trí tiếp xúc. Khi đầu đo tiếp xúc với cơ thể, cảm biến sẽ nhận nhiệt truyền từ cơ thể và chuyển đổi thành tín hiệu điện để xử lý

Đặc điểm của phương pháp này:

·         Đo trực tiếp nhiệt độ tại vị trí tiếp xúc

·         Cần thời gian để cảm biến cân bằng với nhiệt độ cơ thể

·         Kết quả phụ thuộc nhiều vào vị trí đặt đầu đo

·         Thường cho kết quả ổn định khi đo đúng kỹ thuật

Ví dụ, nhiệt kế điện tử đo ở nách thường có thể cho kết quả thấp hơn so với nhiệt độ trung tâm cơ thể vì vùng nách chịu ảnh hưởng của môi trường bên ngoài nhiều hơn

Nhiệt kế hồng ngoại đo bức xạ nhiệt từ bề mặt cơ thể

Nhiệt kế hồng ngoại không cần tiếp xúc trực tiếp mà sử dụng cảm biến để nhận tia hồng ngoại phát ra từ bề mặt da. Thiết bị dựa trên lượng năng lượng nhiệt thu được để ước tính nhiệt độ

Đặc điểm của phương pháp này:

·         Đo nhanh trong vài giây

·         Không cần tiếp xúc trực tiếp ở nhiều loại thiết bị

·         Kết quả phụ thuộc mạnh vào khoảng cách, góc đo và vùng đo

·         Nhạy với các yếu tố môi trường như gió, mồ hôi hoặc nhiệt độ phòng

Do đo bề mặt da thay vì nhiệt độ bên trong cơ thể, nhiệt kế hồng ngoại có thể khác với nhiệt kế tiếp xúc dù cả hai đều hoạt động đúng

Vị trí đo ảnh hưởng đến kết quả nhiệt độ như thế nào?

Vị trí đo là một trong những nguyên nhân lớn khiến nhiệt kế điện tử và hồng ngoại cho kết quả khác nhau

Các vị trí khác nhau trên cơ thể có mức nhiệt không giống nhau:

·         Nhiệt độ ở trán thường chịu ảnh hưởng của môi trường bên ngoài

·         Nhiệt độ ở tai phản ánh gần hơn với nhiệt độ vùng trung tâm nếu đo đúng kỹ thuật

·         Nhiệt độ ở nách thường thấp hơn do là vùng ngoại vi

·         Nhiệt độ ở miệng có thể thay đổi theo việc ăn uống, uống nước hoặc thở bằng miệng

Nhiệt kế điện tử thường đo tại một điểm tiếp xúc cụ thể, còn nhiệt kế hồng ngoại thường đo một vùng bề mặt da. Vì vậy, ngay cả khi hai thiết bị đặt gần nhau, chúng có thể đang đo hai nguồn nhiệt khác nhau

Những yếu tố nào khiến hai loại nhiệt kế cho kết quả chênh lệch?

Ngoài nguyên lý và vị trí đo, nhiều yếu tố kỹ thuật có thể làm thay đổi kết quả

Khoảng cách và góc đo của nhiệt kế hồng ngoại

Nhiệt kế hồng ngoại cần được đặt đúng khoảng cách theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Nếu đo quá xa hoặc lệch góc, cảm biến có thể thu nhận không chính xác lượng nhiệt phát ra từ da

Tình trạng bề mặt da

Da có thể bị ảnh hưởng bởi:

·         Mồ hôi

·         Kem dưỡng da

·         Nước trên da

·         Nhiệt độ môi trường

·         Việc vừa vận động hoặc vừa đi ngoài trời

Các yếu tố này làm thay đổi lượng bức xạ nhiệt mà cảm biến hồng ngoại nhận được

Thời gian đo và cách sử dụng nhiệt kế điện tử

Với nhiệt kế điện tử, kết quả có thể sai lệch nếu:

·         Đầu đo chưa đặt đúng vị trí

·         Thời gian đo chưa đủ

·         Thiết bị không tiếp xúc ổn định với cơ thể

·         Người đo thay đổi tư thế trong quá trình đo

Nhiệt kế điện tử hay nhiệt kế hồng ngoại chính xác hơn?

Không có loại nhiệt kế nào luôn chính xác hơn trong mọi trường hợp. Độ chính xác phụ thuộc vào việc thiết bị có phù hợp với mục đích sử dụng và được dùng đúng cách hay không

Nhiệt kế điện tử có ưu điểm:

·         Phù hợp khi cần đo tại vị trí tiếp xúc cố định

·         Ít bị ảnh hưởng bởi khoảng cách đo

·         Có thể cho kết quả ổn định khi thao tác đúng

Nhiệt kế hồng ngoại có ưu điểm:

·         Đo nhanh

·         Thuận tiện khi đo nhiều lần

·         Phù hợp với trẻ nhỏ hoặc trường hợp cần hạn chế tiếp xúc

Tuy nhiên, nhiệt kế hồng ngoại thường yêu cầu kiểm soát kỹ hơn về điều kiện đo để tránh sai số

Làm sao để so sánh kết quả giữa hai loại nhiệt kế đúng cách?

Muốn đánh giá sự khác biệt giữa nhiệt kế điện tử và nhiệt kế hồng ngoại, cần đảm bảo các điều kiện đo tương đồng

Nên:

·         Đo cùng một thời điểm

·         Đo cùng một vị trí hoặc vị trí có ý nghĩa tương đương

·         Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng của từng thiết bị

·         Không so sánh trực tiếp kết quả từ hai vị trí đo khác nhau

·         Đo lại nhiều lần nếu kết quả bất thường

Một mức chênh lệch nhỏ có thể xuất hiện do sự khác nhau về phương pháp đo và không nhất thiết cho thấy một thiết bị bị lỗi

Khi nào cần kiểm tra lại kết quả đo?

Cần chú ý hơn khi:

·         Kết quả giữa các lần đo thay đổi quá lớn

·         Nhiệt độ hiển thị không phù hợp với tình trạng thực tế

·         Thiết bị cho kết quả bất thường liên tục

·         Nhiệt kế hồng ngoại được sử dụng trong môi trường có nhiệt độ thay đổi mạnh

Trong những trường hợp này, nên kiểm tra lại cách đo, vệ sinh cảm biến, thay pin nếu cần hoặc sử dụng phương pháp đo khác để đối chiếu

Nhiệt kế điện tử và nhiệt kế hồng ngoại đo khác nhau chủ yếu vì chúng sử dụng hai nguyên lý khác nhau: một loại đo nhiệt truyền trực tiếp qua cảm biến tiếp xúc, một loại ước tính nhiệt độ từ bức xạ nhiệt trên bề mặt cơ thể. Vị trí đo, điều kiện môi trường và kỹ thuật sử dụng cũng ảnh hưởng đáng kể đến kết quả

Hiểu được sự khác biệt này giúp người dùng tránh nhầm lẫn khi thấy hai nhiệt kế hiển thị không giống nhau và lựa chọn cách đo phù hợp hơn trong từng tình huống