Que thử đường huyết hết hạn có đo sai không?

Mức độ sai lệch không phải lúc nào cũng giống nhau. Một số que hết hạn có thể vẫn cho kết quả gần đúng trong thời gian ngắn sau hạn sử dụng nếu được bảo quản tốt, nhưng người dùng không thể xác định được độ chính xác còn lại chỉ bằng mắt thường. Vì vậy, que đã hết hạn không nên được dùng để đưa ra quyết định quan trọng về việc điều chỉnh thuốc, chế độ ăn hoặc xử trí tình trạng tăng giảm đường huyết

Vì sao que thử đường huyết hết hạn có thể làm sai kết quả?

Que thử đường huyết hoạt động dựa trên phản ứng hóa học giữa mẫu máu và các enzyme hoặc chất phản ứng được phủ trên bề mặt que. Khi đưa máu vào que, phản ứng này tạo ra tín hiệu điện mà máy đo chuyển đổi thành chỉ số đường huyết

Khi que thử quá hạn:

·         Hoạt tính của các chất phản ứng có thể giảm theo thời gian

·         Lớp hóa chất có thể bị biến đổi do quá trình lão hóa

·         Khả năng tạo tín hiệu điện chính xác có thể suy giảm

·         Kết quả máy đo có thể cao hơn hoặc thấp hơn giá trị đường huyết thực tế

Sai lệch này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời gian đã quá hạn bao lâu, điều kiện bảo quản, độ kín của hộp que và tình trạng tiếp xúc với nhiệt độ hoặc độ ẩm

Những yếu tố nào làm que thử hết hạn dễ cho kết quả sai hơn?

Ngày hết hạn không phải là yếu tố duy nhất ảnh hưởng đến độ chính xác của que thử. Điều kiện bảo quản có vai trò rất quan trọng

Các yếu tố có thể làm que thử xuống cấp nhanh hơn gồm:

·         Để que thử ở nơi có nhiệt độ cao

·         Tiếp xúc với độ ẩm trong không khí

·         Không đóng kín lọ que sau khi lấy que ra

·         Bảo quản que trong môi trường có ánh sáng trực tiếp

·         Lấy que bằng tay ướt hoặc tay bẩn

Một hộp que còn hạn nhưng bảo quản sai cách vẫn có thể cho kết quả không chính xác. Ngược lại, một số que quá hạn trong thời gian ngắn nhưng được bảo quản đúng có thể chưa bị suy giảm nghiêm trọng. Tuy nhiên, người dùng vẫn không nên dựa vào khả năng này để tiếp tục sử dụng

Kết quả đo sai do que hết hạn có thể ảnh hưởng như thế nào?

Kết quả đường huyết sai có thể khiến người bệnh hiểu sai tình trạng kiểm soát đường huyết của mình

Ví dụ:

·         Kết quả thấp giả có thể khiến người dùng nghĩ đường huyết đang ổn định hoặc dùng thêm đường khi không cần thiết

·         Kết quả cao giả có thể khiến người dùng lo lắng hoặc tự ý điều chỉnh thuốc

·         Kết quả dao động bất thường có thể gây khó khăn khi theo dõi xu hướng đường huyết

Đối với người đang sử dụng insulin hoặc thuốc hạ đường huyết, sai số từ phép đo có thể ảnh hưởng đến quyết định xử trí hằng ngày. Vì vậy, độ tin cậy của que thử là yếu tố quan trọng trong quá trình tự theo dõi đường huyết

Làm sao nhận biết que thử đường huyết không còn đáng tin cậy?

Ngoài việc kiểm tra ngày hết hạn, người dùng có thể chú ý một số dấu hiệu bất thường:

·         Kết quả đo thay đổi bất thường so với triệu chứng thực tế

·         Chỉ số đo khác xa khi kiểm tra lại bằng que mới

·         Que thử bị đổi màu, cong, biến dạng hoặc có dấu hiệu ẩm

·         Lọ que bị mở lâu ngày

·         Máy báo lỗi liên tục khi sử dụng que

Tuy nhiên, không phải tất cả que bị hỏng đều có dấu hiệu bên ngoài. Một que nhìn bình thường vẫn có thể mất độ chính xác do phản ứng hóa học bên trong đã suy giảm

Nên làm gì nếu đã dùng que thử đường huyết hết hạn?

Nếu phát hiện đã sử dụng que hết hạn, người dùng nên:

·         Không sử dụng kết quả đó để thay đổi thuốc hoặc liều insulin

·         Đo lại bằng que thử còn hạn sử dụng

·         Kiểm tra ngày hết hạn và điều kiện bảo quản của hộp que

·         Thay mới que thử nếu đã quá hạn hoặc không chắc chắn về chất lượng

Nếu kết quả đo bất thường nhưng không phù hợp với tình trạng cơ thể, nên kiểm tra lại bằng thiết bị hoặc que thử đạt chuẩn trước khi đưa ra quyết định xử trí

Có nên dùng que thử đường huyết hết hạn trong trường hợp khẩn cấp?

Trong tình huống không còn lựa chọn khác, một số người có thể cân nhắc sử dụng tạm thời để tham khảo xu hướng, nhưng cần hiểu rằng kết quả có thể không chính xác

Không nên xem kết quả từ que hết hạn là căn cứ duy nhất để:

·         Điều chỉnh liều insulin

·         Thay đổi thuốc điều trị

·         Xử trí hạ đường huyết hoặc tăng đường huyết nghiêm trọng

Khi có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, nên ưu tiên sử dụng que thử còn hạn hoặc phương pháp kiểm tra đáng tin cậy hơn

Cách bảo quản que thử đường huyết để duy trì độ chính xác

Để hạn chế que thử bị giảm chất lượng trước hạn sử dụng:

·         Bảo quản que trong hộp hoặc lọ gốc của nhà sản xuất

·         Đóng kín nắp ngay sau khi lấy que

·         Tránh nơi nóng, ẩm hoặc có ánh nắng trực tiếp

·         Không để que thử tiếp xúc với nước hoặc hơi ẩm

·         Kiểm tra hạn sử dụng trước mỗi lần đo

Việc bảo quản đúng giúp duy trì độ ổn định của các thành phần phản ứng và giảm nguy cơ kết quả đo bị sai lệch

Việc sử dụng que thử đường huyết hết hạn có thể làm kết quả đo không còn đáng tin cậy do các thành phần phản ứng trên que bị suy giảm theo thời gian. Mặc dù mức độ sai lệch có thể khác nhau tùy điều kiện bảo quản, lựa chọn an toàn nhất vẫn là sử dụng que còn hạn sử dụng và được bảo quản đúng cách

Đối với người cần theo dõi đường huyết thường xuyên, độ chính xác của phép đo có vai trò quan trọng trong việc đánh giá tình trạng kiểm soát đường huyết và đưa ra quyết định chăm sóc phù hợp