Vì sao hai máy đo huyết áp cho kết quả khác nhau?

Để xác định nguyên nhân, cần xem xét đồng thời ba yếu tố:

·         Độ chính xác và tình trạng của thiết bị

·         Kỹ thuật đo và điều kiện khi đo

·         Sự thay đổi sinh lý tự nhiên của huyết áp

Hai máy đo huyết áp khác nhau do sai số thiết bị

Mỗi máy đo huyết áp đều có một mức sai số nhất định. Ngay cả các thiết bị đạt tiêu chuẩn kiểm định cũng không cho kết quả giống tuyệt đối với một máy khác.

Máy đo huyết áp điện tử thường sử dụng cảm biến dao động mạch máu trong quá trình bơm và xả khí ở vòng bít. Thuật toán bên trong máy sẽ chuyển đổi tín hiệu này thành chỉ số huyết áp tâm thu, huyết áp tâm trương và nhịp tim.

Sự khác biệt có thể đến từ:

·         Cảm biến áp suất của từng máy có độ nhạy khác nhau

·         Thuật toán xử lý tín hiệu của nhà sản xuất khác nhau

·         Mức hiệu chuẩn của thiết bị khác nhau

·         Tình trạng linh kiện thay đổi sau thời gian sử dụng

Vì vậy, hai máy có thể cho kết quả lệch nhau một khoảng nhỏ nhưng vẫn nằm trong giới hạn chấp nhận được.

Vòng bít và vị trí đặt máy ảnh hưởng lớn đến kết quả đo

Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến hai máy đo huyết áp cho kết quả khác nhau là vòng bít không phù hợp hoặc đặt sai vị trí.

Vòng bít cần tạo áp lực phù hợp lên động mạch để máy nhận tín hiệu chính xác. Nếu vòng bít quá nhỏ so với chu vi cánh tay, máy có thể ghi nhận huyết áp cao hơn thực tế. Ngược lại, vòng bít quá rộng có thể làm kết quả thấp hơn.

Các yếu tố cần kiểm tra:

·         Kích thước vòng bít có phù hợp với cánh tay hay không

·         Vòng bít có đặt đúng vị trí trên động mạch cánh tay hay không

·         Cánh tay có được đặt ngang mức tim hay không

·         Vòng bít có bị quấn quá lỏng hoặc quá chặt hay không

Đây là lý do một máy đo ở cổ tay và một máy đo ở bắp tay thường có thể cho kết quả khác nhau, đặc biệt khi tư thế đo không giống nhau.

Cách đo không giống nhau có thể làm huyết áp thay đổi

Không chỉ thiết bị, chính quá trình đo cũng có thể tạo ra sự chênh lệch.

Huyết áp có thể tăng tạm thời khi:

·         Vừa vận động xong

·         Căng thẳng hoặc lo lắng

·         Uống cà phê, hút thuốc trước khi đo

·         Nói chuyện trong lúc đo

·         Không nghỉ đủ trước khi đo

Một phép đo đúng thường cần:

·         Ngồi nghỉ yên vài phút trước khi đo

·         Giữ lưng được nâng đỡ

·         Đặt bàn chân trên sàn

·         Không nói chuyện trong quá trình đo

·         Đặt cánh tay đúng tư thế

Nếu hai máy được sử dụng ở hai thời điểm khác nhau, sự thay đổi sinh lý tự nhiên của cơ thể cũng có thể khiến kết quả khác biệt.

Mức chênh lệch giữa hai máy bao nhiêu là đáng chú ý?

Không nên đánh giá một máy đúng hay sai chỉ dựa trên một lần đo duy nhất. Huyết áp cần được so sánh bằng nhiều lần đo trong cùng điều kiện.

Khi kiểm tra hai máy:

·         Đo liên tiếp nhiều lần ở cùng một người

·         Sử dụng cùng vị trí đo

·         Nghỉ giữa các lần đo nếu cần

·         So sánh xu hướng trung bình thay vì một con số đơn lẻ

Nếu hai máy thường xuyên chênh lệch đáng kể trong nhiều lần đo, nguyên nhân có thể liên quan đến:

·         Máy chưa được kiểm tra độ chính xác

·         Máy đã sử dụng lâu và cần hiệu chuẩn

·         Vòng bít không phù hợp

·         Cách đo chưa đúng

Cách kiểm tra máy đo huyết áp nào đáng tin cậy hơn

Cách đánh giá tốt nhất là so sánh máy đo tại nhà với một thiết bị chuẩn trong môi trường y tế hoặc thiết bị đã được kiểm định.

Khi kiểm tra nên:

·         Mang máy cá nhân đến cơ sở y tế để đối chiếu

·         Đo cùng thời điểm với thiết bị tham chiếu

·         Thực hiện nhiều lần để giảm ảnh hưởng của dao động huyết áp

Ngoài ra, nên ưu tiên các máy có:

·         Chứng nhận kiểm định độ chính xác

·         Vòng bít đúng kích thước

·         Hướng dẫn sử dụng rõ ràng

·         Khả năng lưu trữ và theo dõi kết quả ổn định

Vì sao không nên chỉ dựa vào một lần đo của một máy?

Một kết quả huyết áp đơn lẻ không phản ánh hoàn toàn tình trạng huyết áp của cơ thể.

Huyết áp thay đổi theo:

·         Thời gian trong ngày

·         Hoạt động thể chất

·         Cảm xúc

·         Giấc ngủ

·         Thuốc đang sử dụng

·         Tình trạng sức khỏe tại thời điểm đo

Do đó, mục tiêu của việc đo huyết áp tại nhà là theo dõi xu hướng thay đổi theo thời gian, không phải so sánh tuyệt đối từng con số giữa các thiết bị.

Việc hai máy đo huyết áp cho kết quả khác nhau có thể xuất phát từ cả thiết bị và cách đo. Một mức chênh lệch nhỏ thường không đáng lo nếu hai máy đều hoạt động bình thường và được sử dụng đúng cách.

Để có kết quả đáng tin cậy hơn, nên chuẩn hóa điều kiện đo, sử dụng vòng bít phù hợp, kiểm tra thiết bị định kỳ và đánh giá dựa trên nhiều lần đo thay vì một lần duy nhất.