Phân biệt kcal và calo

Kcal và calo khác nhau ở điểm nào?

Khác biệt nằm ở độ lớn của đơn vị, nhưng cách dùng từ trong đời sống dễ gây hiểu nhầm: kcal lớn gấp 1.000 lần cal (ký hiệu chữ thường). Còn “calo” trong lời nói hằng ngày thường là cách gọi rút gọn của kcal khi nói về ăn uống.

Cal (calo nhỏ) là đơn vị năng lượng

Calorie viết tắt là cal, dùng để biểu thị một lượng năng lượng tương đối nhỏ. Theo quy ước calo nhiệt hóa, 1 cal = 4,184 joule (J). Đây là cách hiểu thích hợp khi tài liệu khoa học ghi rõ ký hiệu cal và cần phân biệt với kcal.

Kcal (kilocalo) là đơn vị lớn hơn

Tiền tố “kilo-” có nghĩa là một nghìn. Do đó, 1 kcal = 1.000 cal. Trong dinh dưỡng, kcal là đơn vị thuận tiện để diễn tả năng lượng mà thực phẩm cung cấp hoặc cơ thể sử dụng.

Lưu ý: Có một số quy ước kỹ thuật khác nhau về calorie. Các giá trị quy đổi sang J trong bài sử dụng calorie nhiệt hóa; với nhu cầu đọc nhãn thực phẩm, sai khác nhỏ giữa các quy ước không làm thay đổi nguyên tắc 1 kcal = 1.000 cal.

Cách quy đổi kcal, cal và kJ chính xác

Đối với quy ước calorie nhiệt hóa, có thể dùng các công thức sau:

·         Đổi kcal sang cal: số kcal × 1.000 = số cal.

·         Đổi cal sang kcal: số cal ÷ 1.000 = số kcal.

·         Đổi kcal sang kJ: số kcal × 4,184 = số kJ.

·         Đổi kJ sang kcal: số kJ ÷ 4,184 ≈ số kcal.

Ví dụ, một khẩu phần chứa 100 kcal tương đương 100.000 cal nhỏ hoặc 418,4 kJ. Tương tự, 250 kcal bằng 250.000 cal nhỏ và 1.046 kJ.

Nếu một nhãn ghi 836,8 kJ, phép tính 836,8 ÷ 4,184 cho kết quả 200 kcal. Những con số đã làm tròn trên bao bì có thể khiến kết quả quy đổi chênh lệch rất nhỏ.

Vì sao nhãn thực phẩm ghi “calo” nhưng thường hiểu là kcal?

Trong dinh dưỡng, cách gọi “calo” được sử dụng theo nghĩa calo thực phẩm, tức kilocalo. Chẳng hạn, một nhãn dinh dưỡng ghi “Calories 120” thường có nghĩa là khẩu phần đó cung cấp 120 kcal, không phải 120 cal nhỏ.

Không nên chỉ dựa vào chữ C viết hoa hay viết thường để xác định đơn vị: có bao bì ghi “Calories”, có bao bì ghi “kcal”, và trong tiếng Việt nhiều nơi chỉ viết “calo”. Hãy ưu tiên ký hiệu đơn vị được in rõ và ngữ cảnh của thông tin. Khi cả kJ và kcal cùng xuất hiện, đó là hai cách biểu thị năng lượng của cùng sản phẩm, không phải hai lượng năng lượng cần cộng lại.

Đọc lượng năng lượng trên bao bì thế nào cho đúng?

Ngoài phân biệt kcal và calo, cần xem con số năng lượng được tính cho bao nhiêu thực phẩm. Một giá trị ghi trên 100 g không đồng nghĩa với năng lượng của cả gói nếu khối lượng gói khác 100 g.

1.       Xem đơn vị: xác định nhãn ghi kcal, kJ hay Calories trong ngữ cảnh dinh dưỡng.

2.       Xem lượng tham chiếu: năng lượng có thể tính trên 100 g, 100 ml, một khẩu phần hoặc toàn bộ gói.

3.       Tính lượng thực tế: lấy năng lượng theo lượng tham chiếu nhân với phần thực phẩm đã sử dụng; không nhân thêm 1.000 nếu “Calories” đang chỉ kcal.

Ví dụ, sản phẩm ghi 200 kcal/100 g; nếu ăn 50 g thì năng lượng tương ứng là 100 kcal. Nếu nhãn ghi 150 kcal/khẩu phần và một gói có hai khẩu phần, ăn hết gói sẽ cung cấp khoảng 300 kcal.

Điểm cần nhớ: Khi làm bài toán vật lý, cal và kcal là hai đơn vị khác nhau theo tỷ lệ 1:1.000. Khi đọc thông tin ăn uống, “calo” thường có nghĩa là kcal; cần kiểm tra cách ghi đơn vị và khối lượng khẩu phần trước khi tính.