Bữa sáng đủ chất cho bé với các món dễ chuẩn bị

Bữa sáng đủ chất cho bé nên có những gì?

Với trẻ đã ăn được bữa gia đình, một cách phối hợp đơn giản là: một món từ ngũ cốc hoặc củ một nguồn chất đạm rau hoặc trái cây. Bữa ăn cũng cần lượng chất béo phù hợp, có thể đến từ dầu dùng khi chế biến, cá, trứng hoặc những thực phẩm khác trong món. Không nhất thiết phải bày đủ từng nhóm thành món riêng trên một chiếc đĩa.

·         Nhóm cung cấp năng lượng: cháo, cơm, bún, phở, mì, nui, bánh mì, yến mạch, khoai lang. Có thể thay đổi để bé không ngán.

·         Nhóm giàu đạm và vi chất: thịt nạc, cá gỡ sạch xương, trứng nấu chín, đậu phụ hoặc các loại đậu được chế biến phù hợp với khả năng nhai.

·         Rau và trái cây: rau cải nấu mềm, bí đỏ, cà rốt, bông cải, chuối chín, đu đủ hoặc cam; chọn dạng cắt nhỏ, nghiền hay nấu mềm tùy tuổi.

·         Sữa và chế phẩm từ sữa: là lựa chọn bổ sung trong khẩu phần phù hợp độ tuổi; không phải bữa nào cũng cần uống sữa nếu bé đã ăn cân đối trong ngày.

Chẳng hạn, bánh mì trứng chín vài miếng trái cây mềm là một bữa nhanh; còn cháo thịt bằm bí đỏ đã kết hợp được nhiều nhóm thực phẩm trong cùng một bát. Cân đối dinh dưỡng nên được nhìn trong cả ngày và nhiều ngày, không cần ép một bữa sáng phải đủ mọi nguyên liệu.

Chọn món ăn sáng theo từng độ tuổi và khả năng nhai

Bé dưới 6 tháng: chưa cần bữa sáng bằng thức ăn đặc

Ở giai đoạn này, bé chưa cần một “thực đơn ăn sáng” như trẻ lớn. Sữa mẹ là thức ăn được khuyến nghị cho 6 tháng đầu; nếu không bú mẹ, sử dụng sữa công thức phù hợp theo tư vấn chuyên môn. Không tự thêm cháo, bột hay ngũ cốc vào bình sữa để thay bữa.

Bé 6–11 tháng: bữa ăn bổ sung, ưu tiên mềm và giàu sắt

Khoảng 6 tháng tuổi, khi bé đã có dấu hiệu sẵn sàng ăn dặm, có thể bắt đầu bằng lượng nhỏ thức ăn mềm, nghiền hoặc cháo đặc mịn; tăng dần độ lợn cợn và độ đa dạng theo kỹ năng ăn. Sữa mẹ hoặc sữa công thức vẫn giữ vai trò quan trọng. Không cần áp cứng khái niệm “ba bữa chính” của người lớn cho bé mới bắt đầu ăn dặm.

Gợi ý cho buổi sáng: cháo yến mạch nấu mềm với thịt xay và bí đỏ; cháo gạo với cá đã nấu chín, gỡ kỹ xương và rau nghiền; hoặc trứng chín nghiền với khoai lang mềm khi bé đã làm quen với từng thành phần. Nên thường xuyên có thực phẩm giàu sắt như thịt, cá, trứng hay thực phẩm tăng cường sắt phù hợp. Từng món cần điều chỉnh độ đặc và lượng ăn theo giai đoạn, không cho miếng cứng hoặc tròn nguyên.

Bé 12–23 tháng: ăn gần với bữa gia đình, chia miếng nhỏ

Bé có thể dùng nhiều món ăn gia đình nếu được nấu mềm, nêm nhạt, bỏ xương và cắt theo khả năng nhai: nui gà rau củ, cháo thịt rau, cơm mềm với trứng và bí đỏ. Cho bé tự cầm hoặc xúc dưới sự giám sát để luyện kỹ năng ăn. Từ 12 tháng có thể dùng sữa bò thanh trùng không đường làm đồ uống nếu phù hợp; sữa chua không đường và phô mai phù hợp có thể xuất hiện sớm hơn trong giai đoạn ăn dặm.

Bé từ 2–5 tuổi và tuổi đi học: tăng sự đa dạng, giữ khẩu phần linh hoạt

Trẻ lớn có thể ăn bánh mì trứng kèm trái cây, phở bò có rau, cơm nắm cá và rau mềm, yến mạch với sữa chua không đường. Với trẻ đi học, nên ưu tiên món dễ ăn, dễ chuẩn bị; trẻ vận động nhiều có thể cần phần ăn lớn hơn trẻ nhỏ. Bắt đầu bằng khẩu phần vừa phải, để trẻ xin thêm khi còn đói thay vì lấy lượng ăn của người lớn làm chuẩn.

Gợi ý 8 món ăn sáng dễ làm và cách kết hợp cho đủ chất

Các món nóng, mềm, dễ điều chỉnh cho bé nhỏ

1.    Cháo thịt bằm bí đỏ: nấu cháo mềm, thêm thịt chín kỹ và bí đỏ nghiền hoặc cắt nhỏ; có thể cho ít dầu vào phần cháo đã nấu.

2.    Nui gà rau củ: nui nấu mềm, gà xé nhỏ, cà rốt và bông cải nấu chín; với bé mới tập nhai, dùng nui nhỏ và cắt mọi thành phần phù hợp.

3.    Phở bò nấu tại nhà: bánh phở, thịt bò chín mềm và rau được sơ chế kỹ; múc nước dùng vừa phải, hạn chế nêm mặn.

4.    Khoai lang nghiền với trứng chín: một lựa chọn ít công đoạn; bổ sung trái cây mềm hoặc rau củ đã nấu để thay đổi khẩu vị.

Các món nhanh cho trẻ đã nhai tốt

5.    Bánh mì trứng và chuối: bánh mì mềm, trứng ốp hoặc trứng khuấy chín hẳn, chuối chín cắt miếng phù hợp.

6.    Cơm nắm cá và rau: cơm mềm nắm nhỏ, cá hấp gỡ xương trộn cùng rau nấu chín thái nhỏ; tránh nắm quá chặt hoặc làm miếng quá lớn.

7.    Yến mạch với sữa chua không đường: yến mạch đã nấu chín để nguội bớt, ăn cùng sữa chua không đường và chuối nghiền; không dùng mật ong cho trẻ dưới 12 tháng.

8.    Bánh mì kẹp gà xé: bánh mì mềm, gà chín xé sợi ngắn và rau củ phù hợp; có thể thêm một phần trái cây tươi ăn kèm.

Các món trên là gợi ý kết hợp, không phải suất ăn tiêu chuẩn. Với trẻ 6–11 tháng, chỉ chọn món đã được biến đổi về nguyên liệu, kết cấu và kích cỡ; một số món như bánh mì kẹp hoặc cơm nắm thích hợp hơn khi bé nhai tốt. Nếu bé dị ứng thực phẩm, cần thay thành phần theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Thực đơn bữa sáng 5 ngày cho lúc bận rộn

Bảng dưới đây dành chủ yếu cho trẻ từ 2 tuổi trở lên đã nhai tốt. Thời gian làm buổi sáng sẽ ngắn hơn nếu đã sơ chế hoặc nấu sẵn một số nguyên liệu đúng cách từ hôm trước.

Không bắt buộc giữ nguyên thực đơn. Nếu bữa sáng ít rau, có thể bổ sung rau ở các bữa khác trong ngày. Với bé từ 1 đến dưới 2 tuổi, cần đổi thành phần và cách cắt, nghiền cho phù hợp; không áp dụng nguyên xi bảng này.

Chuẩn bị từ tối hôm trước để sáng bớt vội

·         Lập sẵn 2–3 phương án xoay vòng: một món nước (cháo, nui hoặc phở), một món bánh mì và một món yến mạch/khoai. Như vậy dễ đổi món khi bé không muốn ăn món đã định.

·         Sơ chế đúng phần có thể làm trước: rửa rau, chia phần thịt hoặc cá, nấu sẵn thành phần cần nhiều thời gian. Để riêng thực phẩm sống và chín; rau, trái cây ăn sống nên rửa và cắt gần giờ ăn.

·         Làm nguội nhanh, bảo quản lạnh: chia món chín vào hộp nông, có nắp và cho vào tủ lạnh sớm; không để thực phẩm dễ hỏng ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ, hoặc quá 1 giờ khi nhiệt độ môi trường trên khoảng 32°C.

·         Hâm nóng kỹ và kiểm tra trước khi đưa bé ăn: món thừa đã bảo quản lạnh cần được hâm nóng đều, đạt khoảng 74°C ở phần giữa nếu có nhiệt kế; để nguội xuống mức ăn được, kiểm tra xương và kết cấu. Không giữ lại phần ăn bé đã xúc hoặc ăn dở để dùng bữa khác.

Các món như trứng hoặc bánh mì chỉ cần chế biến ngay lúc ăn; phần rau củ và chất đạm có thể chuẩn bị trước để giảm công việc buổi sáng. Với đồ ăn cho trẻ nhỏ, an toàn bảo quản quan trọng hơn việc tiết kiệm vài phút.

Những lưu ý để bữa sáng vừa đủ chất vừa an toàn

·         Tránh nguy cơ hóc nghẹn: không cho trẻ nhỏ ăn nguyên quả nho, cà chua bi, các loại hạt nguyên, miếng táo/cà rốt sống cứng, xúc xích cắt khoanh hoặc miếng thịt lớn; cần làm mềm, nghiền hoặc cắt phù hợp. Luôn để trẻ ngồi thẳng và có người quan sát khi ăn.

·         Đừng dùng mật ong trước 12 tháng: kể cả khi trộn vào cháo hoặc sữa. Không dùng sữa bò dạng đồ uống thay sữa mẹ/sữa công thức trước 12 tháng.

·         Hạn chế đường và muối: ưu tiên sữa chua không đường, ngũ cốc ít đường; nấu nhạt, nhất là cho trẻ nhỏ. Không dùng nước ép, bánh ngọt hoặc xúc xích làm lựa chọn thường xuyên thay bữa.

·         Tôn trọng tín hiệu đói và no: cho trẻ lượng ban đầu vừa phải, có thể mời ăn thêm; không cần ép trẻ ăn hết hoặc dùng màn hình để đánh lạc hướng khi ăn.

·         Xử lý thực phẩm gây dị ứng theo từng trường hợp: khi thử thực phẩm mới, theo dõi phản ứng. Nếu trẻ có tiền sử dị ứng hoặc từng phản ứng với trứng, sữa, lạc, cá, hãy trao đổi với bác sĩ trước khi tự đổi hoặc thử lại.