Cách đo nhịp tim bằng đồng hồ thông minh đúng

Để giảm sai số, nguyên tắc quan trọng nhất là đeo đồng hồ đúng vị trí, ôm sát vừa đủ, giữ cơ thể ổn định khi đo và đo trong điều kiện phù hợp với mục đích

Cách đo nhịp tim bằng đồng hồ thông minh đúng cách

Quy trình thực tế có thể thực hiện theo các bước sau:

1.    Đeo đồng hồ ở phía trên xương cổ tay: Mặt lưng cảm biến phải tiếp xúc trực tiếp với da. Nhiều hãng như Apple và Samsung đều khuyến nghị đặt đồng hồ cao hơn xương cổ tay thay vì ngay trên phần xương nhô ra

2.    Chỉnh dây ôm sát nhưng không siết quá chặt: Đồng hồ quá lỏng dễ mất tiếp xúc khi cổ tay chuyển động; quá chặt có thể gây khó chịu và ảnh hưởng điều kiện tiếp xúc với da. Khi tập luyện, có thể siết dây hơn một chút rồi nới lại sau khi tập

3.    Làm sạch mặt sau đồng hồ và vùng da tiếp xúc: Mồ hôi, bụi bẩn, lông hoặc vật cản giữa cảm biến và da có thể làm ánh sáng phản xạ không đồng đều

4.    Mở ứng dụng hoặc tính năng đo nhịp tim: Chọn mục Nhịp tim hoặc Heart Rate trên đồng hồ, sau đó giữ cổ tay ổn định trong thời gian thiết bị yêu cầu. Với phép đo tại chỗ, tư thế ngồi thư giãn và ít chuyển động thường cho điều kiện đo tốt hơn

5.    Không nói chuyện hoặc cử động trong lúc đo: Một số hướng dẫn của nhà sản xuất khuyến nghị không nói, ngáp, hít thở sâu hoặc di chuyển cơ thể trong quá trình đo vì những yếu tố này có thể làm kết quả kém ổn định

6.    Đọc kết quả trong đúng bối cảnh: Nhịp tim lúc nghỉ, ngay sau vận động và trong khi đang vận động là những trạng thái khác nhau. Không nên dùng một con số đơn lẻ để kết luận rằng nhịp tim của mình “bình thường” hay “bất thường”

Vì sao cách đeo đồng hồ ảnh hưởng đến độ chính xác?

Cảm biến PPG cần nhận tín hiệu ánh sáng phản xạ từ mô dưới da. Vì vậy, khoảng cách giữa cảm biến và da, vị trí đặt đồng hồ và lượng máu lưu thông ở vùng cổ tay đều ảnh hưởng đến phép đo. Apple cũng lưu ý rằng tưới máu ở da có thể thay đổi theo từng người và giảm trong môi trường lạnh, trong khi một số hình xăm có thể cản ánh sáng của cảm biến

Chuyển động cũng là một nguồn sai số quan trọng. Chuyển động nhịp nhàng như chạy hoặc đi bộ thường dễ đo hơn những hoạt động có nhiều động tác cổ tay không đều như quần vợt hay boxing

Điều này giải thích vì sao cùng một chiếc đồng hồ có thể cho kết quả ổn định khi ngồi yên nhưng dao động nhiều hơn trong một bài tập có chuyển động cổ tay liên tục

Những yếu tố dễ làm sai số nhịp tim tăng lên

Không phải cứ đeo đồng hồ đúng là mọi số đo đều chính xác tuyệt đối. Một số yếu tố có thể làm tín hiệu PPG yếu hoặc nhiễu:

·         Đeo quá lỏng khiến mặt lưng cảm biến mất tiếp xúc ổn định với da

·         Đeo sai vị trí khi đồng hồ nằm ngay trên xương cổ tay

·         Nhiệt độ thấp làm giảm tưới máu ở da và khiến cảm biến khó nhận tín hiệu hơn

·         Mồ hôi, bụi bẩn hoặc lông nằm giữa cảm biến và da

·         Hình xăm ở vùng cảm biến có thể ảnh hưởng khả năng truyền và nhận ánh sáng

·         Chuyển động cổ tay không đều có thể tạo nhiễu chuyển động

·         Hút thuốc hoặc uống rượu trước khi đo có thể khiến nhịp tim thực tế thay đổi so với trạng thái thông thường

Một tổng quan hệ thống về thiết bị PPG đeo ở cổ tay ghi nhận sai lệch trung bình gần 0 bpm khi nghỉ và khoảng -0,51 bpm trong hoạt động trên máy chạy, nhưng sai lệch trung bình tăng lên khoảng -4,55 bpm khi đạp xe và -7,26 bpm khi tập kháng lực. Đây là giá trị trung bình của các nghiên cứu, không phải mức sai số cố định cho mọi người hoặc mọi mẫu đồng hồ

Đo nhịp tim lúc nghỉ và khi tập luyện có gì khác nhau?

Khi đo nhịp tim lúc nghỉ

Muốn có số đo ổn định, nên ngồi yên, thư giãn và giữ cổ tay bất động trong lúc đo. Samsung cũng khuyến nghị đo khi đang ngồi và thư giãn nếu mục tiêu là có kết quả chính xác hơn

Trong bối cảnh này, điều quan trọng không chỉ là một lần đo mà còn là xu hướng qua nhiều lần đo trong điều kiện tương tự. Một giá trị đơn lẻ cao hoặc thấp có thể là số đo nhiễu hoặc phản ánh trạng thái nhất thời

Khi đo trong hoặc sau vận động

Không nên kỳ vọng độ ổn định giống như lúc nghỉ. Cường độ vận động, chuyển động cổ tay và loại bài tập đều có thể ảnh hưởng đến tín hiệu PPG. Apple ghi nhận các chuyển động nhịp nhàng như chạy hoặc đạp xe thường cho kết quả tốt hơn các chuyển động không đều

Nếu cần kiểm tra nhịp tim giữa buổi tập, việc dừng lại trong thời gian ngắn và giữ cổ tay ổn định có thể giúp phép đo tại chỗ dễ thực hiện hơn

Làm gì khi đồng hồ báo nhịp tim bất thường?

Trước tiên, không nên lập tức kết luận rằng đồng hồ đã “phát hiện bệnh”. Hãy kiểm tra lại điều kiện đo:

Bước 1: Ngồi hoặc đứng yên và thư giãn

Bước 2: Kiểm tra đồng hồ có nằm phía trên xương cổ tay và tiếp xúc tốt với da không

Bước 3: Làm sạch cảm biến nếu cần

Bước 4: Đo lại trong cùng điều kiện

Bước 5: Đối chiếu với mạch thủ công nếu cần xác nhận nhanh

American Heart Association hướng dẫn rằng có thể đặt ngón trỏ và ngón giữa lên động mạch ở mặt trong cổ tay rồi đếm số nhịp trong 60 giây để kiểm tra nhịp mạch

Nếu đồng hồ tiếp tục cho kết quả rất khác thường hoặc thông báo nhịp tim không đều, đặc biệt khi đi kèm triệu chứng như đau ngực, khó thở, choáng váng hoặc ngất, không nên chỉ dựa vào đồng hồ để tự chẩn đoán. Hướng dẫn ACC/AHA/ACCP/HRS lưu ý rằng các thuật toán PPG từ smartwatch có thể hỗ trợ nhận diện nhịp không đều nhưng chưa đủ tin cậy để tự xác lập chẩn đoán rung nhĩ; việc đánh giá y khoa và đọc ECG vẫn cần thiết khi có nghi ngờ

Khi nào nên dùng thiết bị khác thay cho đồng hồ thông minh?

Đồng hồ thông minh phù hợp để theo dõi xu hướng nhịp tim trong sinh hoạt và luyện tập, nhưng không phải lúc nào cũng là công cụ tham chiếu tốt nhất.

Khi cần theo dõi trong lúc vận động và đồng hồ liên tục mất tín hiệu, dây đeo ngực Bluetooth có thể là lựa chọn thay thế phù hợp hơn trong một số trường hợp. Apple cũng đề cập khả năng kết nối đồng hồ với máy đo nhịp tim ngoài khi các yếu tố như chuyển động, tưới máu da hoặc hình xăm khiến kết quả không nhất quán

Cũng cần phân biệt đo nhịp tim bằng cảm biến quang học PPG với đo ECG. Một số smartwatch có điện cực để ghi ECG một chuyển đạo, nhưng tính năng và khả năng sử dụng phụ thuộc từng mẫu thiết bị và khu vực. Hai phép đo này không phải là một

Kết luận

Cách đo nhịp tim bằng đồng hồ thông minh đúng không chỉ là mở ứng dụng rồi đọc con số trên màn hình. Muốn giảm sai số, hãy đeo đồng hồ phía trên xương cổ tay, ôm sát vừa đủ, để cảm biến tiếp xúc trực tiếp với da, giữ cổ tay ổn định và đo trong điều kiện phù hợp với mục đích. Đồng thời, cần nhớ rằng sai số có thể tăng khi vận động, trời lạnh, tín hiệu da kém hoặc cổ tay chuyển động mạnh. Tổng quan nghiên cứu cho thấy độ chính xác của thiết bị đeo nhìn chung khá tốt với nhịp tim, nhưng vẫn thay đổi theo loại hoạt động và từng thiết bị