Tài khoản ứng dụng sức khỏe bị truy cập trái phép phải làm gì?

Trước tiên, xác định có dấu hiệu truy cập trái phép hay không

Một dấu hiệu đơn lẻ chưa chắc chứng minh tài khoản đã bị xâm nhập. Điều quan trọng là phân biệt giữa thông báo bảo mật hợp lệ, hoạt động đăng nhập của chính bạn và hoạt động mà bạn không nhận ra.

Các dấu hiệu đáng chú ý gồm:

·         Có thông báo đăng nhập từ thiết bị, trình duyệt hoặc địa điểm mà bạn không sử dụng

·         Mật khẩu hoặc thông tin khôi phục bị thay đổi mà bạn không thực hiện

·         Xuất hiện thiết bị hoặc phiên đăng nhập lạ trong phần quản lý tài khoản

·         Email, số điện thoại hoặc phương thức xác thực bị thay đổi bất thường

·         Dữ liệu sức khỏe, hồ sơ, cài đặt hoặc quyền chia sẻ thay đổi mà bạn không thực hiện

·         Bạn nhận được mã xác thực hoặc yêu cầu đặt lại mật khẩu dù không chủ động thực hiện

Không nên bấm trực tiếp vào liên kết trong email hoặc tin nhắn cảnh báo nếu chưa xác minh nguồn gửi. Thay vào đó, hãy tự mở ứng dụng hoặc trang web chính thức bằng cách bạn thường sử dụng.

Nếu đã xác định có hoạt động đáng ngờ, đừng vội xóa email cảnh báo, lịch sử đăng nhập hoặc các thông báo liên quan. Những thông tin này có thể giúp xác định thời điểm và phạm vi sự cố.

Bảo toàn bằng chứng rồi chặn quyền truy cập bất thường

Khi có khả năng người khác đang sử dụng tài khoản, mục tiêu tiếp theo là ngăn họ tiếp tục truy cập mà vẫn giữ lại thông tin cần thiết để xử lý sự cố.

Trước khi thực hiện các thao tác làm mất lịch sử, nếu có thể hãy ghi lại:

·         Thời gian xuất hiện cảnh báo hoặc đăng nhập bất thường

·         Thiết bị, trình duyệt hoặc vị trí được hiển thị

·         Những thay đổi bạn không thực hiện

·         Email hoặc thông báo bảo mật liên quan

·         Ảnh chụp màn hình lịch sử hoạt động và thiết bị đang đăng nhập

Sau đó, từ một thiết bị mà bạn tin cậy:

1.      Mở phần bảo mật hoặc quản lý phiên đăng nhập của tài khoản

2.      Kiểm tra các thiết bị và phiên đang hoạt động

3.      Đăng xuất hoặc thu hồi các phiên mà bạn không nhận ra

4.      Nếu ứng dụng có chức năng thu hồi toàn bộ phiên khác, sử dụng chức năng đó khi phù hợp

5.      Kiểm tra các ứng dụng hoặc dịch vụ bên thứ ba đang được cấp quyền truy cập

Việc chỉ đổi mật khẩu mà vẫn để một phiên đăng nhập đáng ngờ tồn tại có thể khiến bạn chưa thực sự giành lại quyền kiểm soát tài khoản.

Đổi thông tin xác thực và khóa các đường khôi phục tài khoản

Sau khi chặn các phiên đáng ngờ, hãy thay đổi mật khẩu tài khoản bằng một mật khẩu mới, dài và không được sử dụng lại ở dịch vụ khác.

Đồng thời kiểm tra:

·         Email đăng nhập

·         Số điện thoại khôi phục

·         Địa chỉ email khôi phục

·         Thiết bị tin cậy

·         Khóa hoặc mã khôi phục

·         Ứng dụng xác thực

·         Phương thức xác thực đa yếu tố

·         Các tài khoản bên thứ ba được liên kết

Nếu mật khẩu cũ từng được dùng cho email hoặc dịch vụ khác, cần thay đổi mật khẩu ở những tài khoản đó nữa. Email là điểm đặc biệt quan trọng vì người có quyền kiểm soát email có thể tiếp tục yêu cầu đặt lại mật khẩu của tài khoản ứng dụng sức khỏe.

Nếu ứng dụng hỗ trợ xác thực đa yếu tố hoặc passkey, nên kích hoạt sau khi đã xác nhận thông tin khôi phục thuộc quyền kiểm soát của bạn.

Kiểm tra dữ liệu sức khỏe và quyền chia sẻ sau khi lấy lại tài khoản

Giành lại quyền đăng nhập chưa đồng nghĩa với việc sự cố đã kết thúc. Bước tiếp theo là xác định người khác có thể đã xem hoặc thay đổi những gì.

Hãy rà soát:

·         Hồ sơ cá nhân và thông tin liên hệ

·         Dữ liệu sức khỏe mới được thêm hoặc sửa

·         Các bản ghi bị xóa hoặc thay đổi bất thường

·         Thiết bị sức khỏe được kết nối

·         Tài khoản hoặc dịch vụ bên thứ ba được đồng bộ

·         Quyền chia sẻ dữ liệu

·         Người hoặc dịch vụ đang được cấp quyền truy cập

·         Cài đặt thông báo và quyền riêng tư

Nếu phát hiện dữ liệu bị thay đổi, không nên mặc nhiên sửa lại ngay mà không ghi nhận trạng thái hiện tại. Với dữ liệu có giá trị theo dõi sức khỏe, việc xác định đâu là dữ liệu gốc và đâu là dữ liệu đã bị thay đổi có thể quan trọng hơn việc nhanh chóng làm cho giao diện trở lại như cũ.

Đặc biệt, nếu ứng dụng được dùng để theo dõi chỉ số sức khỏe hoặc lưu thông tin phục vụ chăm sóc y tế, không nên dựa vào một bản ghi có dấu hiệu bị chỉnh sửa để đưa ra quyết định y tế quan trọng. Khi cần, hãy đối chiếu với nguồn dữ liệu đáng tin cậy khác hoặc trao đổi với nhân viên y tế.

Liên hệ nhà cung cấp khi không thể xác định hoặc khắc phục toàn bộ sự cố

Nên liên hệ bộ phận hỗ trợ, bảo mật hoặc quyền riêng tư của nhà cung cấp nếu:

·         Bạn không thể đăng nhập hoặc không thể khôi phục tài khoản

·         Email, số điện thoại hoặc phương thức khôi phục đã bị thay đổi

·         Không thể đăng xuất phiên đáng ngờ

·         Phát hiện dữ liệu sức khỏe bị thay đổi, xóa hoặc chia sẻ bất thường

·         Có dấu hiệu người khác đã truy cập dữ liệu nhạy cảm

·         Tài khoản tiếp tục có hoạt động bất thường sau khi đổi mật khẩu

·         Bạn cần xác định lịch sử truy cập mà ứng dụng không hiển thị cho người dùng

Khi liên hệ, nên cung cấp thời điểm sự cố, ảnh chụp cảnh báo, thông tin thiết bị hoặc phiên đăng nhập đáng ngờ và các thay đổi bạn đã quan sát được. Không gửi mật khẩu, mã xác thực một lần hoặc mã khôi phục cho người tự xưng là nhân viên hỗ trợ.

Nếu tài khoản có liên kết với thông tin thanh toán hoặc các dịch vụ có giá trị khác, cần kiểm tra thêm những tài khoản liên quan. Nếu sự cố có dấu hiệu liên quan đến lừa đảo, đánh cắp danh tính hoặc tổn thất tài chính, nên lưu giữ toàn bộ bằng chứng và thực hiện quy trình báo cáo phù hợp với nơi bạn sinh sống.

Thứ tự xử lý nào là an toàn và dễ kiểm soát nhất?

Khi cần xử lý nhanh, có thể nhớ theo thứ tự:

1.      Xác minh: Kiểm tra cảnh báo và xác định hoạt động bạn không nhận ra

2.      Bảo toàn: Ghi nhận thời gian, thiết bị, phiên đăng nhập và thay đổi bất thường

3.      Chặn: Thu hồi phiên và quyền truy cập không xác định

4.      Khóa: Đổi mật khẩu và bảo vệ email, phương thức khôi phục

5.      Rà soát: Kiểm tra dữ liệu sức khỏe, thiết bị liên kết và quyền chia sẻ

6.      Báo cáo: Liên hệ nhà cung cấp nếu còn dấu hiệu xâm nhập hoặc có khả năng dữ liệu đã bị truy cập

Điểm quan trọng là không đảo ngược thứ tự một cách máy móc. Nếu tài khoản đang bị người khác kiểm soát, việc bảo vệ quyền truy cập và email khôi phục phải được ưu tiên. Nếu quyền truy cập đã được kiểm soát trở lại, việc rà soát dữ liệu và bằng chứng sẽ giúp xác định mức độ ảnh hưởng trước khi kết thúc xử lý.

Nếu nghi ngờ tài khoản ứng dụng sức khỏe bị truy cập trái phép, mục tiêu không chỉ là đăng nhập lại. Cần đồng thời giành lại quyền kiểm soát, ngăn truy cập tiếp diễn, bảo toàn bằng chứng và xác định phạm vi dữ liệu có thể đã bị xem hoặc thay đổi. Khi sự cố vượt quá khả năng tự xử lý, liên hệ nhà cung cấp càng sớm càng tốt sẽ giúp xác định những thông tin mà người dùng không thể tự kiểm tra.